FINALE - APOTHEOSIS - Me njenen anë Lulet e Shqypnis e m' tjetren ato te visevet te jashtme VALLJA I. Sa e bukur na duel Mbretnesha T' lumet na, moj, t' lumet na! Paska shtatin si selvie: T' lumet na, moj, t' lumet na! Paska ballin hajmalie: T' lumet na, moj, t' lumet na! Paska synin rreze diellit. T' lumet na, moj, t' lumet na! Paska go j en luie prillit: T' lumet na, moj, t' lumet na! Paska ftyren drandofillit: T' lumet na, moj, t' lumet na! Paska doren gjeth pre j lilit: T' lumet na, moj, t' lumet na! Paska zanin za bylbylit: T' lumet na, moj, t' lumet na! TE GJITHA SE BASHKU Bardh e njomë si ajo prendvera: T' lumet na, moj, t' lumet na! Rrnoftë Mbretnesha e jonë perhera: T' lumet na, moj, t' lumet na! VALLJA II. (Orët e Zanat këndojn pal'è e palë Shkaperceva dy tri male Moj e holla — rritë nder molla! Vojta e dola n' nji fushore: Moj e holla — rritë nder molla! N' at fushore 'i lis me rrêma: Moj e holla — rritë nder molla! Lis me rrêma te praruem: Moj e holla — rritë nder molla! Lisi ishte, hije kishte: Moj e holla — rritë nder molla! Me mrizue nja nandqind dele: Moj e holla — rritë nder molla! Nen at hije nji seli Moj e holla — rritë nder molla! M' at selï nji vashë e ré. Moj e holla — rritë nder molla! Vashë e ré, kunoren m' balie: Moj e holla — rritë nder molla! Sikür ban drita me dalë: Moj e holla — rritë nder molla! Aq gja t' mire Zoti e ka falë: Moj e holla — rritë nder molla! Q po kuvendë nji sutë pre j malit: Moj e holla — rritë nder molla! Arnanet, o zogu i verës: Moj e holla — rritë nder molla! Ti qi din me gurlikue: Moj e holla — rritë nder molla! A do t' dijsh, thue me m' kallxue: Moj e holla — rritë nder molla! Shka a tue ndritë poshtë n' at fushore: Moj e holla — rritë nder molla! Qi kshtu syt po m' i merr mue? Moj e holla — rritë nder molla! A mos lé ka ndoj diell tjeter? Moj e holla — rritë nder molla! Shka po i thotë njaj zogu i verës: Moj e holla — rritë nder molla! Besa, jo, moj bija e lerës: Moj e holla — rritë nder molla! Se diell tjeter nuk ka lé, Moj e holla — rritë nder molla! Vee janë syt e 'i vashe s' ré: Moj e holla — rritë nder molla! Janë, po, syt e zo j es Jerinë, Moj e holla — rritë nder molla! Qi ka' i prirë nper at rudinë: Moj e holla — rritë nder molla! Bredhen rrezet nalt kahë qiella: Moj e holla — rritë nder molla! Si po t' shndritshin flakë dy diella: Moj e holla — rritë nder molla! Si atê e ruejt i madhi Zot: Moj e holla — rritë nder molla! N' shndet e jetë e hire plot Moj e holla — rritë nder molla! (Disa nder Luie dalin në moje e nisin me kcye) - tue kndue — DITIRAMB Lil! Lil! Karajfil! Drandofille catrafil! Hani! kceni nper blerim, Se sod ditë asht per këcim; Per këcim e brohorim: Brohorim edhè hare: Rrnoftë e kjoftë Mbretnesha e ré! Hen — ten — tere ven: " Elbarozë " e " Filzigên ". Shin — tiri — vilivic: "Delebecë" edhè " Cic-mic ". Allabanda — gazavó: Kendon zogu i verës-ó. Hop! hop! hop! " Krizantem " e " Heljotrop ", Me "Sheboja" e " Marsalloja ", Me " Piklore " e " Sumullore "! Hap! hap! " Lule-Krap "! " Lule-Borë "! " Mos m' prek dorë "! " Lule-Kaça ", kacarum, " Lasha-Gjeli ", gjelisum: Sum sumtare. "Makthi" nder " Shtare ", "Vjollza" nen "Mare" "Rozmarija" me " Sherbelë ". " Dardha-Moskadelë ". Na ra voesa rnbi " Zarnak ". Tik! Tak! Tik! tak! Tikitak! Tikitaku-kumaraku, Gjel-Fistraku — " Lulmustaku ". Hij e, dij e — kumpanjije. Ajrê-pirirê, Piri-Pirej der m' Balldrê. Shindritati në Blinisht: " Lule-Krisht ". Krishti na nihmoftë: Mbretnesha k j of te e rrnoftë! VALLJA III. (Orët e Zanat palë e palë) Mori e mira nen kunorë: Ty t' r af te e mira! A je brymë, moj, a je borë? Ty t' raftë e mira! Se s' po dij kuj me t' pergja: Moj t' raftë e mira! Kurrkund shoqens' t' a kam pa: Moj t' raftë e mira! Kahdo shekllit qi i kam ra: Moj t' raftë e mira! Kam pa vashat porsi Zana: Moj t' raftë e mira! Veg si ti, mana, kurrnjana: Moj t' raftë e mira! As per dukë as per pashï: Moj t' raftë e mira! As per fjalë as per urti: Moj t' raftë e mira! Per njerzï, per fisniki: Moj t' raftë e mira! A mos rae, moj, kund prej qiellet: Ty t' raftë e mira! Gjithky gzim qi dheut po i siellet: Ty t' raftë e mira! Syni i yt kahdo qi kthiellet: Ty t' raftë e mira! Morï molla njethë me rrêm: T' raftë e mira si t' ka ra! Mori lul j a shperthye m' gêm: T' raftë e mira si t' ká râ! (Nderkaq shifen tue ardhë drejt logut te Lulevet Hija e Homerit, e Dantit Aligieri e e Frangeskut Petrarka, tue bisedue ndermjet vedit. Zanat kpusin vallen). TE GJITHA ZANAT (në brohori) Lumnï i k j of te per jetë Homerit Fran Petrarkës, Dan te Aligierit! (Zandt e Lulet rrqasen e u Ishojn vendin tri Hijevet, per me dalë para fronit te Jerinës. Tri Hijet ndalen n'é gjymsë t' udh'és se shtekut te gilun, e habitshem sodisin Mbretneshen). HOMERI (Petrarkës) 1115 Ne t' cillen anë te qiellës, n' t' cillen idé T' perftuem natyra shembullin e gjeti Per mise aq t' njoma, qi kështu mbi dhé T' diftote ajo atje nalt sa mbrrin pushteti? Ndoj Ore nder pyje a ndonji Zanë nder shé Mâ t' errshme 'i komë a zhdrodh kurr n' ajr prej ksheti? Per bukuri hyjnore pse kqyrë s' ká Kush syt e ksajë s' soditë se me sa malle, Ambel ka' i prirka, i ndêjkan tue shkelqa. Vesht s' merr si Dashtënija vret e n j alle, Kush s' di sa kandshem psheretitka, e sa, Kür folka e qeshka, ambel zêmrat kalle Nji bukurï ma t' hjedhtë e ma hynere Se njikjo Ausonia pa nuk ka as Akaja, As bota kah rrme' Nili e ushton Eufrati. Per t' naltësuemun bukurin e Elenës Së Menelaut, në luftë un kapertheva Azïn e Europen, e per té n' Iljaden Bâna me u grij n' mjet vedi ma t' permendunit Fatosa t' botës. Veg, po: kjo bukuri Kohës s' ême ndritë po t' kishte pasë mbi dhé, Jo Azin e Europen, mbarë por rruzullimin Ne luftë do t' kishe qitë, e ndermjet vedi Me u grij do t' kishe ba Briarejt e Gigajt, E tjerë Titaj, me ka 'iqind krahë e duer, Qi dyndshin malet m' shoqishojn nder lufta. Po; per t' levduem sa duhet e si duhet Ket Vashë shqyptare, Iljada asht fort e vogel. PETRARKA O sa keq asht tue m' ardhë! Por shka me bâ; E verteta do thanë. Po t' ishte Laura Sot gjallë, m j af t drue, se bukurija e sa je Per nget ksajë Vashe kisht' me u shue, si drita E hyjvet shuhet, kür madhnueshem dielli M' i u tfaqë nisë shekllit prej balkonit t' qiellvet. S' kenka, jo, hija e ksajë nji hije e nierit, Por e nji Engjlli qiellshit mbi tokë zbritun. Nji Engjell kenka, po, edhè 'i gjallë nji diell Shka ktu me sy po m' bjen mue sod me pa. DANTE ALIGIERI Jo, po; se mire po thue, Françesk. Kso hije T' madhnueshme Vashe vetëm në ma t' epren Valle t' parrizit m' ra me pam at-hera, Kûr para fronit t' Ameshuemit m' shpjeri, Per s' gjalli s' êm, Beatricja. Aty, po, e dij Qi vete kam pa kso bukurish hyjnore; Se kurrkund njeti. E pra ti e din mirfillit, Se, gjallë me trup, der m' sod nji bïr i Adamit 1I6° Ma kthelltë, ma larg, ma nalt se un kenë s' ka. HOMERI Oh! kisht' t' ngallitte eshtnash s' onë Poeti, Qi me ndiesï fisnike e fjalë te ardhshme, E tue pelqye me lyrë meonje zanin, Ket Vashë shqyptare, qi mbi fron po ndritka Si e bardha rreze e diellit, t' a këndote Me 'i kangë t' pamortshme: mun der t' enden Hana edhè dielli per nen kupë t' Empirit, Êmëni i sajë t' jehojë nper male e zalle; E bota mbarë t' a dije, Si ndrisin Vashat në ket tokë Shqypnije. ZANA KALJOPE (Homerit) At, Poëti ka ngallitë, Qi ket Vashë do t' a këndoje. Se un n' Parnas atê e kam rritë, E buzët njye i a kam n' fashoje Bletësh atike, edhè i kam dhanë Ujë me pij në gurrë Kashtalle: E asajë lyrë me i ra ka zanë, Me te cillen male e zalle Pate ba ti me jehue, ïash tri mij e sa motmote, Nper Meone tue këndue Se sa kobi Argivët i mlote, Kür nen Trojë Akil Pelidit N' zêmer mnija i u ndez zhari M' at te birin e ati' Atridit, I ushtrïs greke prijs ky i pari; E g' hoq udhës per tokë e dét Birameli aj Odiseu Me Lutraj e Kshetza n' knetë, Der qi s' mbrami n' shpf t' vet ktheu. (Shifen se largu kah vïjnë Afrodita, Hera e Atenaja, tue thekë hapin e tue dhdnë me duer, si po t' ishin tue u zanë shoqemeshoqe. Kür u aviten tre Poetve, merr e flet) AFRODITA (Homerit) Tri mij vjet janë, pak me thânë, Se na t' tri j a shkojmë tue u zanë Ndermjet vedi rreth e okolle, Per te vetmin shkak t' ksajë molle. Si ti vete, Poeti-mrekull I t' gjith kohve e i mbarë ktij shekull' E din punen, nji dishdite N' at Olymp, terthore drite, Me shoshoqen zanë na t' trija, Per kah duka e bukurija, Dame me pvetë t' bir'n e Priamit, Lekë Paridin: qi atij shkamit T' malit Idë kisht' dalë me lukur: Cilla nesh do t' isht' ma e bukur: E qi at mollë, në do re qi mbate, T' i a flakrote asajë nder né, Qi per sy ma e mire t' i date. Kür, qe, aj: qi se kisht lé, Nesh pa as njoftë s' na kisht' kurrnjanen, Per me thanë, se po i mban anen: Merr e mollen m'a hjedhë mue. Tash kto t' dyja m' janë idhnue, E qi m' at ditë m' kqyrin terthuer, E tue m' name r rij n « gür me gur ». Prandej majesh, n' rreze t' njeshme, S' naltë Olympit na tue kqyrë, Ke edhè ju jete s' atjeshme Vijshi fïll n' ket panagjyrë, Zhgjetë u Ishueme me i u zanë, Juve gjygjin n' dorë me u lanë: Po, ju t' treve, qi se asht xanë, Tokë e dét e hyll e hanë, Mbï tokë ra s' kan mend ma t' kthiella Per t' da j te n' sende bukurïn, E qi shndritni si tre diella, Me kangë t' ueja rrokullïn: Qi t' a dani ju, si u duket Se asht ma mire e e lypë drejtsija, Qi 'i herë e t' gjith motin t' shuket Kjo degame nder né t' trija. E qe — mos u hangert! — molla..: (pa i Ishue ene mollen në dorë, i shkojn syt m' Jerinen, e habitshem u thotë:) Ah!... Sa e bukur!... Kqyrni 'i hera, Zoja, at Vashë, vetllash se holla, Synin diell, ftyren si vera, M' balie kunora tue i shkelxye, HERA 'Lumja un g' po shof me sye!... A Hyjneshë asht a por Zanë? AFRODITA Un, Hyjneshë kishe me thanë, Ka' ashtu m' fron rrin tue shkelqa; Megjithsè mue nuk m' ka ra Nper Olymp ndojherë me e pá. HOMERI Nuk asht Zanë, as asht Hyjneshë; Veç se asht Vashë lé në Shqypni, T' cillen Lulet per Mbretneshë E kan zgjedhë e vu m' seli: Njome si bryma mbi rudina. E i thonë êmënit Jerina. ATENAJA Kjosh e rrnosh, 'oj lum Shqypnija! Se, manà, ti kurdohera Truell Hyjnis ké kênë, burrnija Ku lulzue ka, e erzi e ndera. Anmiqsh s' ü Zeusi i ngadhnjyeshem Ká me t' mprojtë me rrfé nga qielli. S' hupë, jo, vendi, ku mallnjyeshem Ndritkan Vashat porsï dielli! AFRODITA (shoqeve t' veta) Mbaruen, Motra, sod degamet, Qi né jeten helmatisen; U shue mnija, mêne t' shamet: Kohë ma t' bardha per né nisen... (Nderkaq, me mollë né dorë, i avitet Jerinës e i thotë:\ Pa ndigjo, moj rrezja e diellit, Qi m' a paske synin hyll, Ftyren shtrue n' gjeth drandofillit, Njome si Vjollza neper pyllë: Nja tri mij e sa motmote, Stinë mbas stine janë ternue, Se kjo mollë, n' sy t' tanë njajë bote, Me kje falë: per te diftue, Se per dukë e bukuri S' m' a kalote mu' as Hyjneshë T' naltë Olympit në lumni, As bijë nieri me trup veshë. Por ktu vete po jam tue pa, Se me rreze bukurije, E me at hije qi t' ka ra: Hij e urtije e fisnikije: M' a ké dalë e shkapercye. Mollen pra te bukuris Po t' a nap në dorë, qe ty, E nper ty te gjith Shqypnis: Qi kso Vashash rritka n' veti, Qi ma t' bukra e ma fisnike, S' i ka toka, s' i ka deti, S' i ka Olympi - i kohës jetike -. (ia nep mollen) Pra, der t' enden moti e stina, Rrnoftë Shqypnija edhè Jerina! LULET, ZANAT, HYJNESHAT HIJET E TRE POETVET (me brohorl ie madhe) Pra, der t' enden moti e stina, Rrnoftë Shqypnija edhè Jerina! LULET Rrnoftë Mbretnija! HIJET E TRE POETVET Rrnoftë Shqypnija! ZANAT Rrnoftë Lirija! TRI HYJNESHAT Rrnoft-o Dija e Gjytetnija! TE GJITHA SE BASHKU E der t' enden moti e stina, Rrnoftë Mbretnesha e bardhë, Jerina! ORKESTRA E T' EPERT Hymni kombtdr i Lulevet Rueje, Zot, per jetë Mbretneshen.